Yapay zekâ modellerini biyolojik araştırmalarda kullanmak üzere açık veri setleri oluşturmayı amaçlayan girişimin toplam yatırım tutarı 1,8 milyar dolara ulaştı. Kâr amacı gütmeyen Biohub’ın yürüttüğü çalışmaya ABD hükümeti, Meta ve Google’ın çatı şirketi Alphabet de katkı veriyor. Biohub, Mark Zuckerberg ve Priscilla Chan’in hayırseverlik girişimi olarak faaliyet gösteriyor.
Yatırımın dağılımı
Yatırımın 300 milyon doları Meta, Google DeepMind ve ilaç keşfi girişimi Isomorphic Labs’ın ortak katkısından oluşuyor. Enerji Bakanlığı, laboratuvar ölçümü, modelleme ve hesaplama çalışmalarına beş yıl içinde 500 milyon doların üzerinde kaynak aktaracak.
Ulusal Sağlık Enstitüleri, daha önce 500 milyon doları aşan federal finansmanla oluşturulan veri setleri ile depoların koordinasyonunu üstlenecek. Biohub bu verileri yapay zekâ modellerinin eğitimine uygun biçimde standartlaştıracak. Kuruluşun nisan ayında proje için ayırdığı 500 milyon dolar da toplam yatırım tutarına dahil edildi.
Hedef, hücreyi önceden okumak
Kaynaklar Sanal Biyoloji Girişimi’ne gidiyor. Proje, hücrelerin değişimlere verdiği tepkiyi bugüne kadar incelenenden çok daha geniş bir koşul yelpazesinde ölçmeyi, buradan çıkacak tahmin modelleriyle de yıllar süren ilaç geliştirme süreçlerini kısaltmayı hedefliyor. Aradaki mesafe hâlâ büyük: Biohub’ın bilim sorumlusu Alex Rives’e göre bugünkü veri setleri yüz milyonlarca hücreyi kapsıyor, güvenilir bir model ise milyarlarca, nihayetinde trilyonlarca hücreye ilişkin veri gerektiriyor. Rives eksiği şöyle tarif ediyor: “Biyolojinin dilini yakalamamız gerekiyor, hücrenin dilini yakalamamız gerekiyor. Ve bu bugün mevcut değil.”
Veri setleri zamanla kamuya açılacak. Ancak projeyi finanse eden şirketler, belirli bir ambargo süresi boyunca verilere erken erişim sağlayacak; ardından bu veriler kamuya açık bilimsel kaynaklara dönüşecek. Devlet destekli çalışmalarda ise böyle bir erişim kısıtlaması bulunmuyor.
