Voyager 1, 18 Kasım 2026 Çarşamba günü insanlık tarihinde ilk kez ulaşılacak bir mesafeye varıyor: Dünya’dan bir ışık günü, yani yaklaşık 26 milyar kilometre uzaklık. 1977’de yola çıkan ve 2012’de yıldızlararası uzaya geçen araç, zaten insan yapımı en uzak cisim unvanını taşıyordu.
Bu uzaklığın ne anlama geldiğini görmek için iletişim süresine bakmak yeterli. Voyager 1’in gönderdiği bir sinyal ışık hızında yol alsa bile Dünya’ya ancak bir günde ulaşabilecek. Mühendislerin araca ilettiği bir komutun yanıtı ise iki gün sonra gelecek. Yine de araç, bir ışık yılı uzaklıktan hâlâ çok uzakta: Oraya varması için yaklaşık 18 bin yıl daha yol alması gerekiyor.
Gökyüzüne altın renkli bir selam
NASA, 49 yıl, iki ay ve 13 gün süren yolculuğun bu noktasını dünyayla birlikte kutlamak istiyor. Ajansın çağrısı basit: 17 Kasım Salı günü hava karardıktan sonra bir el feneri ya da telefon ışığını göğe doğrultmak. Işığı açıp kapatarak Voyager’ın çağrı kodu “V-G-R”yi Mors alfabesiyle oluşturanlar, araca sembolik bir mesaj göndermiş olacak. Böylece dünyanın dört bir yanından altın renkli bir ışık dalgası yükselecek. Etkinliğin bir gün öne alınmasının nedeni de mesafe: Işık Voyager 1’e 24 saatte ulaşacağı için gönderilen selam, araca tam dönüm noktasına vardığı gün erişecek.
Emekli mühendislerin desteğiyle yoluna devam ediyor
Voyager 1 ve ikizi Voyager 2, plütonyumdan elde edilen ve her yıl biraz daha azalan bir enerjiyle çalışıyor. Saatte yaklaşık 61 bin kilometre hızla ilerleyen Voyager 1, yarım asra yaklaşan yaşına rağmen yıldızlararası uzaydaki manyetik alan, basınç ve kozmik ışın ölçümlerini Dünya’ya göndermeyi sürdürüyor.
Bu araçları çalışır durumda tutmak, NASA’nın Kaliforniya’daki Jet İtki Laboratuvarı’nda (JPL) görev yapan ekip için sürekli bir uğraş gerektiriyor. Ekip, eylülde aracın enerjisini daha verimli kullanmasını sağlayan bir düzenleme yaptı. Ekimdeki kısa iletişim kopukluğunun giderilmesinde ise yıllar önce projede görev almış, artık emekli olan mühendislerin deneyiminden yararlanıldı.
Voyager 2 ise Voyager 1’den iki hafta önce yola çıkmasına rağmen, Uranüs ve Neptün’ü de ziyaret ettiği farklı bir rota izlediği için ikizinin gerisinde kaldı. Voyager 2’nin aynı eşiğe varması için Kasım 2035’i beklemek gerekecek.
Carl Sagan’ın uzaya bıraktığı miras
Voyager 1’in en çok bilinen anlarından biri, 1990’da Neptün’ün ötesinden çektiği “Soluk Mavi Nokta” fotoğrafı. Bu fotoğraf, Dünya’yı uzayın karanlığında küçücük bir nokta olarak gösteriyor. Araç bunun yanında, insanlığın kendini olası başka uygarlıklara tanıttığı bir mesajı da taşıyor: Gökbilimci Carl Sagan’ın önderliğinde hazırlanan Altın Plak. 30 santimetre çapındaki bu altın kaplama plak, 1977’nin Dünya’sından bir kesit sunuyor. Plakta 55 dilde selamlar, doğadan sesler ve müzikler var. Selamlardan biri, Sagan’ın o sırada altı yaşında olan oğlu Nick’in sesiyle kaydedildi: “Dünya gezegenindeki çocuklardan merhaba.”
Projenin yöneticisi Suzanne Dodd, Voyager 1’i “yıldızlar arasında süzülen bir ulusal hazine” diye tanımlıyor. Dodd, plağın bin yıl sonra bile uzaydaki olası bir uygarlık tarafından bulunabileceğini umuyor.
