Yapay zekâ yatırımlarının hepsi ürüne dönüşmüyor. S&P Global Market Intelligence verilerine göre şirketlerin kendi içinde başlattığı yapay zekâ projelerinin yaklaşık yüzde 42’si nihayetinde terk ediliyor. Gerekçeler değişiyor: yetersiz finansman, teknik zorluklar, rekabet, ölçeklenme sorunları ya da düpedüz zayıf kullanıcı talebi. Ortaya çıkan tablo, giderek büyüyen bir yapay zekâ mezarlığı.
Character.ai, listenin en dikkat çekici isimlerinden biri. Google’ın eski araştırmacıları Noam Shazeer ve Daniel De Freitas tarafından 2021’de kurulan platform, özelleştirilebilir sohbet botlarıyla hızla popülerleşti ve 2023’te bir milyar dolar değerleme üzerinden 150 milyon dolar yatırım aldı. Ertesi yıl Google’ın bu teknolojiyi lisanslamak ve kurucuları kendi bünyesine almak için 2,7 milyar dolar ödediği bildirildi. Şirket hukuki, düzenleyici ve operasyonel zorlukları gerekçe göstererek ekim başında iflas başvurusunda bulundu. Uygulama süreç boyunca çalışmayı sürdürüyor; bazı fikrî mülkiyet haklarının lisansı için 20 milyon dolarlık açılış teklifini Disney verdi.
Devler de bağışık değil
OpenAI da bu listenin dışında değil. Sektörün en büyük oyuncusunun sicilinde de geri alınan ve kapatılan ürünler var. Şirket, temmuzda ChatGPT’yi “Chat”, “Codex” ve “Work” modlarını birleştiren bir süper uygulamaya dönüştürmeyi denedi; arayüzü karmaşık bulan kullanıcıların tepkisi üzerine değişikliği geri aldı. Video paylaşım platformu Sora, yüksek işletme maliyetleri ve kullanıcıyı elde tutma sorunları nedeniyle Mart 2026’da kapandı. Operator’ın işlevleri ChatGPT’ye taşınırken görsel üretiminin uygulamaya entegre edilmesi, DALL-E’nin bağımsız bir araç olarak rolünü daralttı.
Bazı projeler ölmedi, yalnızca yıllarca bekledi. Apple’ın 2024’te tanıtılan yenilenmiş Siri’si defalarca ertelendi; bu gecikme, iPhone 16’nın yapay zekâ özelliklerinin pazarlanmasına ilişkin davada 250 milyon dolarlık uzlaşmaya katkıda bulundu. Yapay zekâ destekli Siri temmuzda iOS 27 beta sürümünde göründü ve bu ay önce İngilizce kullanıcılarına sunulmaya başlandı. Microsoft’un ekran görüntüsü alarak “fotoğrafik hafıza” vaat eden Recall özelliği de gizlilik tepkisi üzerine yaklaşık bir yıl ertelendi.
Donanım tarafındaki tablo daha sert. Yapay zekâ donanımının en bilinen başarısızlığı Humane AI Pin. Yatırımcılardan 230 milyon dolar toplayan şirket, performans sorunlarının ve pil yangını uyarısının ardından Şubat 2025’te AI Pin işini kapattı; varlıklarının büyük bölümünü HP 116 milyon dolara aldı. Ocak 2024’te tanıtılan Rabbit R1’den çıkıştan kısa süre sonra 100 bin adet satıldığı açıklandı, ama cihaz ilk incelemelerde yarım kalmış bulundu. Şirket geliştirmeyi sürdürüyor ve “Project Cyberdeck” adlı yeni bir donanım projesi duyurdu.
Daha sessiz kapanışlar
Otomasyon aracı Relay ve yazılı içerikleri podcast benzeri ses kayıtlarına dönüştüren Huxe, büyük platformların benzer özellikleri kendi hizmetlerine eklemesiyle rekabet baskısı yaşadı. Relay ağustosta, Huxe mayısta faaliyetlerini sonlandırdı. Kullanıcıların e-posta yönetiminde ayrı yapay zekâ ajanlarına yöneldiğini gören Notion ise Mail hizmeti için 22 Eylül’ü kapanış tarihi olarak belirledi. Yüzlerce modeli karşılaştırma imkânı sunan Yupp, yeterli ürün-pazar uyumunu yakalayamadığı için martta kapandı. Figgs AI’ın geliştiricileri de bir milyondan fazla kullanıcıya ulaştığı bildirilen hizmeti ücretsiz sürdürmenin maliyetini karşılayamadı.
