POPÜLER

Buse Avcıoğlu | 07.07.2017 - 17:21

10 maddede Bireysel Emeklilik Sistemi (BES)

Ülkemizde 1 Ocak 2017’de otomatik geçiş sağlanacak olan Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) ile ilgili bilinmesi gerekenleri 10 maddede derledik…

Facebook
Twitter
Linkedin
+

Bireysel Emeklilik Sistemine(BES) için otomatik geçişler başladı. Zorunlu hale getirilen BES, Ocak 2017’den beri 45 yaşından küçük, ücret karşılığı çalışan herkes için geçerli. Kamu veya özel sektör fark etmeksizin 45 yaş altı çalışan her bireyi ilgilendiren bu konuyla ilgili detaylara gelin birlikte göz atalım.

1- Bireysel emeklilik sistemi (BES) nedir ?

Bireysel emeklilik (BES), herhangi bir kurumda aktif çalışan statüsünde olan bireylerin çalışma hayatları boyunca aldıkları maaşın bir bölümünü birikim yaparak emeklilik dönemi geldiğinde mevcut gelirinin belli miktarda korunmasını sağlayan bir sistem. Bireysel Emeklilik Sistemi ilk olarak 2001 yılında çıkarılan 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu ile uygulanmaya başlamıştı. Önceleri gönüllülük esasına dayalı olarak bireysel karara bağlı olan bu yatırım sistemi, 1 Ocak 2017’den itibaren ülkemizde Türk vatandaşı olan ve aktif olarak çalışan her 45 yaş altı birey için zorunlu hale getirildi.

2- Zorunlu Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) nedir ve kimler için geçerlidir ?

Zorunlu Bireysel Emeklilik Sistemi 6740 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla kademeli olarak 1000 ve üzeri işçi çalıştıran işverenler için 1 Ocak 2017’de yürürlüğe girdi. Bu düzenlemeye göre artık çalışan bireyler emeklilik birikim kararlarını kendileri vermeyecek devlet kontrolünde maaş kesimleri sağlanacak. Bu zorunluluk 45 yaşın altında kamu veya özel sektörde aktif olarak çalışan 18 yaşından büyük her birey için geçerli.

3- Zorunlu Bireysel Emeklilik Sistemine giriş ve çıkış nasıl yapılır ?

1 Ocak 2017 tarihinden sonra zorunlu bireysel emeklilik sistemine dahil olan işyerlerinde çalışmaya başlayan çalışan, hizmet akdinin yürürlüğe girmesiyle birlikte kendiliğinden emeklilik planına dahil ediliyor yani sizin bireysel olarak herhangi bir başvuru yapmanız gerekmiyor. Çıkış işlemi için ise çalışan işleme alındığından itibaren 2 ay içerisinde cayma işlemi gerçekleştirebiliyor. Cayma işleminden sonra 10 gün içerisinde yatırdıkları para geri iade ediliyor.

4- Ödeme gecikmesi olduğunda kayıp ne olur?

Ödeme işlemleriniz çalışmakta olduğunuz şirket ve işverenin sorumluluğunda olup, ödemelerin yapılmaması durumunda para kaybınızın taraflarınca karşılanması gerekir.

5- Ödemelerin takibini nereden yapılır ?

E-devlet üzerinden ‘Emeklilik Gözetim Merkezi’ sekmesinden Bireysel Emeklilik ile ilgili temel sözleşme bilgilerini, hesaplanan devlet katkısı tutarını ve ilgili yıl için kalan devlet katkısı limitini görebilirsiniz.

6- Maaşımdan ne kadar kesinti yapılacak ?

Çalışanların katkı payları, çalıştıkları aya ait prime esas kazancın %3’ü oranında hesaplanıyor. Bu doğrultuda devlet her ay %25 oranında birikiminize katkıda bulunuyor. Ancak eğer siz daha fazla kesinti yapılmasını istiyorsanız üst limitte şuan herhangi bir kısıtlama olmadığından Bireysel Emeklilik birikiminize eklenmek üzere istediğiniz miktar kadar maaşınızdan kesinti yapılması talebinde bulunabilirsiniz.

7- Otomatik Bireysel Emeklilik Sistemi her şirket için aynı anda başlamıyorsa, benim şirketimde ne zaman başlayacak ?

• Çalışan sayısı 1.000 ve üzeri olan şirketler; 1 Ocak 2017
• Çalışan sayısı 250 – 999 arasında olan şirketler; 1 Nisan 2017
• Çalışan sayısı 100 – 249 arasında olan şirketler; 1 Temmuz 2017
• Çalışan sayısı 50 – 99 arasında olan şirketler; 1 Ocak 2018
• Çalışan sayısı 10 – 49 arasında olan şirketler; 1 Temmuz 2018
• Çalışan sayısı 5 – 9 arasında olan şirketler; 1 Ocak 2019

8- Zaten Bireysel Emeklilik Sisteminin içerisindeyim, zorunlu hale gelmesiyle ne yapacağım ?
BES sisteminde bireysel kaydı bulunanlar eğer aktif çalıştıkları şirketle birlikte bireysel birikimlerini devam ettirmek isterlerse bunda bir problem yok ancak eğer birini iptal ettirmek istiyorlarsa zaten otomatik sisteme geçişten 2 ay içerisinde cayma hakkına sahipler. Aksi durumda mevcut sistemde yer aldıkları dönemki birikimlerini otomatik katılıma aktaramıyorlar.

9- Zorunlu Bireysel Emeklilik’te devlet desteği ne kadar olacak ?
Çalışanların %25’i devlet katkısından yararlanacak. Bunun yanında çalışan cayma hakkını kullanmaması durumunda, sisteme girişte bir defaya mahsus olmak üzere 1.000-TL tutarında ek devlet katkısı da sağlanacak.

Devlet katkısı hak ediş oranı;
İlk 3 yılda sistemden ayrılanlara yüzde 0,
3-6 yıl için yüzde 15,
6-10 yıl için yüzde 35,
10 yılını dolduranlar için yüzde 60,
sistemde en az 10 yıl bulunan ve 56 yaşını tamamlayan çalışanlar için yüzde 100 olacak.

10- İşimi değiştirirsem ya da iş yerim kapanırsa o zaman ne olacak ?
İşinizi değiştirmeniz durumunda geçmiş işyerinizde yatırılmış olan tüm birikiminiz aynı şekilde kalır, yeni iş yerinizin BES planı olması durumunda sisteme girişinizi yapmasıyla birlikte yeni kesilmeleriniz önceki birikiminizin üzerine eklenir. İş yerinizin kapanması veya iflas etmesi de sizi bu konuda etkilemez, tüm sorumluluk şirket ve işveren üzerinde olduğundan aksi durumlarda cezai yaptırımlar uygulanır. Bu gibi durumlarda çalışanlar devlet güvencesinde olur.